ابن مهلب ( نواده مهلب پسر محمد پسر شادى )

41

مجمل التواريخ والقصص ( تصحيح نجم الدين سيف آبادى ) ( فارسى )

بعضى تلّ نمرود گويند ، و عوام تلّ قرقوب خوانند - و من آن ديده‌ام . و بهرى صرح خوانند ، معرّب كرده از زبان نبط عراق كه كوشك را صرحا خوانند . و از پس كشتن افراسياب به حدود پارس بمرد . پادشاهى كيخسرو شصت سال بود و به ديگر روايت هشتاد سال گويند . نخستين كينه‌ى پدر طلبيد و طوس نوذر را به تركستان فرستاد ، و برادر كيخسرو ، فرود ، كشته شد از تيزكارى و تندى طوس . و چون با تركان حرب كردند ، ايرانيان به هزيمت بازآمدند ، و هفتاد پسر گودرز كشته شد . و اين كارزار را رزم پشن خوانند . و كيخسرو پيش از بازگرديدن طوس سپاه طوس را خوانده بود ، و بند كرده ؛ چون رستم شفاعت كرد ، يله كردش . و طوس باز سپاه بياراست و سوى تركستان رفت ، و ديگر بار شكن بر ايرانيان بود ، و كوه همايون پناه گرفتند و از شاه مدد خواستند . كيخسرو رستم را بفرستاد تا بزرگان تركان را بسيارى بكشت . و اين رزم را رزم كاموس خوانند . و باز پولادوند را بيفكند ، و افراسياب از رستم هزيمت شد ، و پيروز سوى ايران بازگشتند . بعد ازين قصّه‌ى اكوان ديو بود ، تا كشته شد بر دست رستم . و افراسياب را كه به ديدار گله‌ى اسب آمده بود ، با سپاه هزيمت كرد . بعد مدّتى بيژن‌گيو را با گرگين ميلاد به كشتن گرازان فرستاد ، و دختر افراسياب بر او عاشق شد ، و حيلت كرد تا بيژن را به تركستان برد . چون دانسته شد بعد حالها و شفاعت كردن پيران ويسه ، بيژن را به آهن در چاه ببستند ، و كيخسرو رستم را گفت : " چه سازيم درين كار ؟ " تا رستم با چندين مهتر بساختند بر سان بازرگانان . و به تركستان رفت ناشناس ، تا بيژن را از چاه برآورد ، و شبيخون كرد بر افراسياب . و همان شب سوى ايران بازگشت بامداد . از بعد آن كيخسرو دل بران نهاد كه يكبارگى كار افراسياب سپرى كند ، و چهار لشكر بزرگ بساخت . اوّل سپاه لهراسپ را داد ، پسر عمّش ، و با بزرگ‌زادگان كيانيان او را به دربند الانان و خزران و روس و بلغار و آن حدود فرستاد . دوّم سپاه فرامرز ، پسر رستم ، را داد ، و سوى هندوستان فرستادش . و سيّم سپاه ملك گيلان ، آغش وهادان ، را داد ، و با گستهم نوذر سوى خوارزم و آن زمينها فرستاد . و چهارم سپاه به گودرز كشواد سپرد ، و با سپهبدان ايران سوى كنار جيحون فرستاد برابر . پس لهراسپ همه پادشاهان را به طاعت اندر آورد ، و بهرى بكشت . و فرامرز